- ایرانگردی, بومگردی, جاذبه های گردشگری

درگردشگری روستایی، دقیقا از چه چیزی حرف می‌زنیم

از فردای روزی که جهان دوباره امن شود و انسان‌ها بی‌واهمه، راه سفر را در پیش بگیرند، صنعت گردشگری به جایگاهش برخواهد گشت. این صنعت، بعد از نفت و خودروسازی، سومین صنعت جهان است که در آینده، صنعت نخست جهان خواهد شد. گردشگری را “صنعتی پاک” نامیده اند. چرا که هیچگونه آلایندگی ندارد.
در میان صنایع وابسته به گردشگری، بومگردی و روستاگردی، اما جایگاه ویژه دارد. روستاگردی نه تنها صنعتی پاک،‌که با محیط زیست و زندگی محلی نیز سازگار است و آثار و برکات بی‌شمار اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی دارد؛ توزیع عادلانه ثروت، احیای سنت‌‌ها،‌ آداب و رسوم جوامع محلی، اشتغالزایی، محرک مهاجرت معکوس، محرک تاسیس خدمات رفاهی، آموزشی، حفط بافت معماری محلی، حفظ محیط زیست و منابع طبیعی، حفط فرهنگ جوامع میزبان و تعامل مثبت با فرهنگ جوامع مهمان و…. از جمله آثار و نتایج توسعه گردشگری روستایی است.

کارشناسان، تعریفی بسیط و متنوع از معنای گردشگر دارند. کسی که دست‌کم ۲۴ ساعت از محل زندگی خود به قصد تفریح و بازدید دور می‌شود یا کسانی که برای کارهای تجاری، ورزشی و به هردلیل دیگری مسافرت می‌کنند، نی گردشگر نامیده می‌شوند. به هر حال مسافرت یک روزه تا شش ماه از محل زندگی به مناطق به مناطق دیگر با هدف صرف اوقات فراغت و کسب تجربه‌های جدید، پایه و بنیان صنعت گردشگری است. هر چند که زیرساخت‌های سفر حتی اگر شامل سفرهای کاری، تجاری، سیاسی، ورزشی و… نیز با زیرساختهای اصلی گردشگری، همپوشانی دارد.
در میان اینها گردشگری روستایی اصول و ویزگی های منحصر به فرد خود را داراست. گردشگری روستایی از اصول بوم‌گردی (اکوتوریسم) پیروی می‌کند و به کلیه فعالیت‌های گردشگری در یک منطقه روستایی اشاره دارد.
در گردشگری روستایی، مسافران بخش زیادی از فعالیت‌های خود را در یک محیط روستایی، در اطراف مزرعه و یا هر کار دیگری که مربوط به این نوع زندگی است، صرف می‌کنند. برخی از روستاهایی که شامل فعالیت‌های کشاورزی، جنگلداری، پرورش آبزیان و شیلات و یا فعالیت‌های اقتصادی و فرهنگی دیگر هستند، می‌توانند میزبان خوبی برای گردشگری روستایی باشند.


ویژگی‌ها
برای اینکه یک نوع از سفر و گردشگری را گردشگری روستایی بنامیم، ویژگی‌ها و اصولی را باید برای آن متصور شویم. این ویزگی ها را می‌توان این‌گونه خلاصه کرد:

  • سفر به روستا و مناطق روستایی
  • وجود ویژگی‌های طبیعی مثل فضای آزاد، تماس با طبیعت، وجود میراث فرهنگی، جوامع سنتی و آداب و رسوم خاص
  • مطابقت مقصد مورد نظر با مقیاس روستایی
  • وجود روش‌های ارگانیک رشد در مواد غذایی
  • توسعه زیرساخت‌ها در راستای حفظ شخصیت روستا و به منظور کمک کردن به آن باشد و این توسعه در نهایت منجر به پایداری در استفاده از منابع شود.

انواع گردشگری روستایی
هر نوع گردشگری که زندگی، هنر، فرهنگ و میراث روستایی را در این مناطق به نمایش بگذارد و از این طریق به نفع جامعه محلی از نظر اقتصادی و اجتماعی باشد، در این گروه قرار می‌گیرد. به همین دلیل است که گردشگری روستایی شکل دیگری از سفر بوم‌گردی است. به این دلیل که می‌تواند به تعامل بین گردشگران و افراد محلی به منظور کسب تجربه غنی‌تر کمک کند.
ممکن است اصطلاحات گوناگونی برای توصیف فعالیت‌های گردشگری در مناطق روستایی به کار می‌رود: گردشگری مزرعه، گردشگری نرم، سفر بوم‌گردی و چند مورد دیگر که ممکن است در هر کشور به نام مختلفی خوانده شود، با این حال اصول آن یکسان است.
در برخی از مواقع هدف از این نوع سفر، ارتباط با محیط کشاورزی، شناخت محصولات کشاورزی و مواردی از این دست است. اقامت در نزدیک مزرعه در استراحتگاه‌های بوم‌گردی، آموزش، بازدید، فعالیت‌های تفریحی و خرید محصولات ارگانیک کشاورزی و یا صنایع دستی از مردم محلی از دیگر کارهایی است که گردشگران در این نوع سفر انجام می‌دهند.
حتی ممکن است روستای مورد نظر در مجاورت یک بیابان و یا جنگل واقع شده باشد. به همین دلیل است که گردشگران با بررسی بیابان و تماشای زیبایی‌های منطقه، به این نوع سفر می‌پردازند. این گردش که طبق اصول بوم‌گردی است، می‌تواند به عنوان یک مفهوم جداگانه از گردشگری روستایی نیز تلقی شود. در بیابان گردی و جنگل گردی، گردشگران به زیستگاه‌های طبیعی گیاهان و حیوانات می‌روند و البته که برای بر هم نزدن آرامش آن‌ها، موظف هستند تا نکات و قوانین مربوط به این بخش را رعایت کنند.
در این مورد تعامل مستقیمی با حیوانات و گیاهان وجود ندارد. به عبارت بهتر گردشگران تنها می‌توانند از دور آن‌ها را تماشا کنند. حتی برای عکسبرداری نیز قوانین خاصی تعریف شده است. ممکن است ضمن رعایت قوانین بوم‌گردی، در بخشی از جنگل گردی و یا بازدید از مکان‌های خاص ملزم به پیاده روی بدون کفش باشید.

گردشگری سبز
یکی دیگر از تعاریف مربوط به این نوع سفر، گردشگری سبز است که به سفر در حومه شهر و یا مناطق سرسبز طبیعی اشاره دارد. از این نام برای توصیف اشکال گردشگری که از نظر بوم‌گردی با محیط زیست سازگار است، استفاده می‌شود. در مناطق روستایی، گردشگری سبز شکل مهمی از گردشگری روستایی است.
امروزه این مفهوم در دنیا بسیار اهمیت دارد. به این دلیل که گردشگری انبوه به مرور باعث آسیب‌های جدی به محیط زیست شده است. از این رو بسیاری از کشورها به دنبال ایجاد یک رابطه همزیستی با محیط هستند و همچنین دستیابی به روش‌های پایداری.
به همین دلیل است که مفهوم اکوتوریسم از اهمیت زیادی برخوردار است. سفر بوم‌گردی با هدف ارتقای حفاظت از محیط زیست و افزایش منافع جوامع و فرهنگ‌های محلی، همراه با ارائه تجربه‌ای مثبت و آموزشی برای گردشگران است. بوم‌گردی نوعی از گردشگری پایدار است که در محیط طبیعی رخ می‌دهد.

فعالیت‌های گردشگری روستایی
برآوردهای گوناگون نشان می‌دهد که گردشگری در مناطق روستایی بین ۱۰ تا ۲۰ درصد از کل فعالیت‌های بوم‌گردی را تشکیل می‌دهد. این مسئله در بین مردم اروپایی بیشتر رواج دارد.
فعالیت‌های فرهنگی و طبیعی گوناگونی در مناطق روستایی رخ می‌دهد. این نوع سفر از سابقه طولانی برای اهداف تفریحی برخوردار است و با توجه به اینکه از نظر همزیستی انسان شهرنشین تاثیر مهمی در محیط زیست داشته است، بسیاری از جوامع به دنبال گسترش آن هستند.
مجموعه‌ای از فعالیت‌های گردشگری و تفریحی که در این مناطق یافت می‌شود، شامل این موارد است:

  • گشت و گذار
  • فعالیت‌های فرهنگی
  • فعالیت‌های مرتبط با حفظ آب
  • توجه به سلامتی
  • انجام فعالیت‌های ورزشی
    تورهایی که به این منظور برگزار می‌شود، ممکن است شامل فعالیت‌های دیگر مثل پیاده‌روی، اسب سواری، دوچرخه‌سواری، گردش در روستا و ماجراجویی باشد.
    در رابطه با روستاهای فرهنگی، باستان شناسی، مطالعه میراث روستایی، بازدید از موزه‌ها و صنایع دستی و تمام فعالیت‌هایی که توسط مردم محلی انجام می‌شود، در گردشگری روستایی به آن پرداخته می‌شود.
    از دیگر فعالیت‌های آن می‌توان به ماهیگیری، شنا، گردشگری در رودخانه، قایق‌رانی و سایر کارهایی که مربوط به روستاهایی است که در مجاورت آب قرار دارند، اشاره کرد.

اهمیت گردشگری روستایی
از آنجایی که این نوع گردشگری نیز به بوم‌گردی مربوط می‌شود، می‌توان گفت که نه تنها برای مسافران بلکه برای جوامع روستایی مزایای قابل توجهی به همراه دارد. سفر گردشگران به این روستاها به معنی حمایت از اقتصاد محلی و رونق یافتن چرخه تولید آن‌هاست.
حتی می‌تواند منبع درآمد جدیدی برای خانواده‌ها باشد و به اشتغال زایی ایشان کمک کند. با این کار مهاجرت به شهرها و ازدحام در شهرهای صنعتی و پرجمعیت، کاهش می‌یابد. علاوه بر آن، توسعه زیرساخت‌های بیشتر در این روستاها به منظور جلب توجه مسافران بیشتر، باعث زنده شدن مجدد فرهنگ محلی، حس غرور، هویت محلی و عزت نفس ایشان می‌شود.
به همین دلیل است که مزایای بوم‌گردی محدود نیست و گسترش آن می‌تواند تاثیر قابل توجهی در فرهنگ و روابط اجتماعی انسان داشته باشد.

به اشتراک بگذارید

About یاشار محمدی

Read All Posts By یاشار محمدی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *